To był dzień, na który czekały pokolenia! Dokładnie 107 lat temu, 11 listopada 1918 roku, po 123 latach zaborów, powstań narodowych i cierpienia wielu pokoleń, Polska oficjalnie wróciła na mapę Europy. To był dzień wielkiej radości i entuzjazmu, który dzisiaj świętujemy jako Narodowe Święto Niepodległości.
Data nie jest przypadkowa. Tego samego dnia zakończyła się I wojna światowa, jeden z najkrwawszych konfliktów w historii. Co kluczowe, upadły wtedy trzy mocarstwa – Prusy, Austria i Rosja – czyli dokładnie te państwa, które wcześniej dokonały rozbiorów Polski. Zwycięskie państwa Ententy w końcu zaakceptowały utworzenie niepodległego państwa polskiego.
Człowiek, który przejął stery
Główną postacią tych wydarzeń był oczywiście Józef Piłsudski. Dzień wcześniej, 10 listopada, przyjechał do Warszawy prosto z więzienia w Magdeburgu. Rada Regencyjna, która sama była utworzona jeszcze przez zaborców, 11 listopada szybko przekazała mu naczelne dowództwo nad wojskiem.
Co ciekawe, Niemcy liczyli, że Piłsudski ze swoim autorytetem zapanuje nad chaosem i… zapewni im spokojny powrót do domu. Szybko się przeliczyli! Dla Polaków jego przyjazd był sygnałem do działania. Zaczęło się masowe rozbrajanie Niemców i organizowanie polskiej administracji. Już 14 listopada Piłsudski przejął też władzę cywilną, a 16 listopada wysłał słynny telegram do państw zachodnich, w którym zawiadamiał o powstaniu niepodległej Polski.
Wolność to dopiero początek
Trzeba pamiętać, że 11 listopada 1918 roku Polska nie miała jeszcze ustalonych granic ani nie była w pełni zjednoczona. To był dopiero początek procesu scalania ziem. Największym wyzwaniem była obrona tej świeżo odzyskanej niepodległości.
Zaczęły się walki o Wielkopolskę i Śląsk – oba te regiony wróciły do Polski tylko dzięki ogromnej determinacji mieszkańców i wybuchowi zwycięskich powstań. Na wschodzie z kolei musieliśmy walczyć najpierw z Ukraińcami, a zaraz potem z nacierającą Armią Czerwoną.
Na szczęście tę nawałę udało się powstrzymać. Spektakularne zwycięstwo w Bitwie Warszawskiej w 1920 roku (słynny „Cud nad Wisłą”) zapewniło nam wolność na kolejne blisko 20 lat, aż do wybuchu II wojny światowej.
Mimo tych wszystkich trudności, entuzjazm tamtych dni był nie do opisania. Po ponad wieku niewoli, represji, zsyłek na Syberię i prób wymazania polskości, w końcu byliśmy wolni. I to właśnie tę radość i determinację wspominamy każdego roku 11 listopada.
Fotografia: pixabay.com
